Hoofdmenu

subpagina's in rechterkolom

Inhoud / zoeken / nieuwe tekst

Het merendeel is geschreven in 2006.

De plannen en nota's volgden elkaar snel op (Amsterdam):Actieplan Luchtkwaliteit (B&W) + herziening, Rapport Enquetecommissie (Raad), Beloon Schoon (VVD-fractie). De gemeente startte de campagne Gezonde Lucht! 

Het verkeer heeft vele nadelen en luchtverontreiniging staat nu hoog, zelfs eenzaam, op die lijst.

Verbrandingsmotoren hebben deze gevolgen

1. CO2.  Een danig overschat probleem. Niemand heeft last van CO2 en het broeikas-effect zal nooit voldoende verklaard kunnen worden. Het klimaat is het resultaat van zeer veel factoren, die elkaar versterken of dempen. Zie klimaatrealisme.
2. Ziekte. Er is niet aangetoond dat de huidige waarden gevaar opleveren voor de volksgezondheid. Zie Fijn stof 
3. Lawaai, stank, walmende uitlaten en neerslaand roet zijn voor iedereen merkbaar, en zouden het eerst beperkt moeten worden. Deze hinder is nog moeilijker te meten en te reguleren, dus  overheden kunnen of willen daar weinig aan doen.
4. Normstelling. Uit ondoordachte voorzorg hebben de Europese en nationale overheden normen vastgelegd. Het is een oneigenlijke factor in de besluitvorming. Heilige normen frustreren een open afweging. 

De golf van aandacht voor luchtverontreiniging gaat aan het echte probleem voorbij.

Het verkeer moet veel beter (slimme bereikbaarheid-voor-allen, met minder autokilometers) ook al zou de lucht schoon zijn.

De vijf 80-kilometerzones zijn slecht voor de luchtkwaliteit omdat

• ze meer congestie geven
• de meesten onder de 80 km/u blijven (zie Boetevrees) en dat deels in de vierde versnelling of wisselend 4 - 5. Dit is niet onderzocht, maar constant 90 in z'n vijf is zeker beter.

[2012

Verder wordt in de discussie vergeten dat dieselvoertuigen voor 85 procent van het fijn stof zorgen en dat komt mede door het dieselvriendelijke beleid (zie volgend). Alle benzinerijders op de A10-west moeten dit nu helpen 'oplossen'.

Lawaai is wel een argument voor snelheidsbeperking, maar in ons land staan vrij weinig woningen aan de snelweg. ]

De overheid kijkt in de evaluaties alleen naar fijn stof en NOx.

Het ministerie V&W meldt (juni 2008)

De lokale luchtkwaliteit in de 80 kilometerzones is sinds de invoering verbeterd. Voor fijn stof is er een daling gemeten van bijna 10% en van stikstofoxiden (NOx) tussen de 20% en 30%.

Dat wekt indruk, en het werd door de media klakkeloos overgenomen. Echter:

• In het rapport (Evaluatie 80 km zones, van RWS) staat: “verkeersemissie reductie” dat is de uitstoot door het verkeer. Het verkeer draagt maar voor een deel bij aan emissies, een-derde bij fijn stof en twee-derde bij NOx. Dus de 'lokale luchtkwaliteit' verbeterde minder sterk.

• Stikstofoxiden zijn onschadelijk voor de gezondheid. Ze kunnen bijdragen aan de vorming van ozon, maar ook de schadelijkheid van deze stof is drastisch (en zonder ophef) naar beneden bijgesteld. Er bestaat geen concreet bewijs voor de gezondheidseffecten (geldt ook voor fijn stof). In een tabel met de milieugerelateerde ziektelast is fijn stof 350 maal schadelijker dan ozon. bron

Vanwege het broeikas-effect kregen dieselmotoren van beleidsmakers een plus voor hun geringere CO2-uitstoot.

Euro-normen voor fijn stof/PM bestaan niet voor benzine-auto's omdat deze een lage PM-uitstoot hebben: 6 mgram/km, diesel: 46 mgram, gas 2 mgram. Voor diesels zijn de normen telkens verscherpt, maar zodanig, dat partikelfilters niet noodzakelijk zijn.

Mede door de welwillende houding in Nederland/Europa zitten we nu met dit diesel-wagenpark (NL).

Tussen () het aandeel in de PM-emissie van het wegverkeer.

• 1 miljoen personenauto's (30 %)
• 0,8 mln bestelwagens (30 %)
• 80.000 vrachtwagens (20 %)
• 11.000 autobussen (5 %)
• 2 mln totaal (85 %)

Bedrijven als TNT kregen aanvallen van milieubewustzijn bericht Zibb. Men hoopt dat het publiek vergeet dat de 4500 wagens (w.v. 99% diesel?) van PTT/TPG/TNT al decennia ongefilterd rondrijden (en met lopende motor stilstaan).

Ook de ANWB besefte dat de Wegenwachtauto's (ook diesel, zonder filter) anno 2005 misschien toch een stukje schoner moeten, en gaat nieuwe wagens en een aantal oude voorzien van een roetfilter.

Over het vlaggenschip van de regeringsmaatregelen: dhr. Cassee van het RIVM stelt dat  de introductie van een roetfilter op nieuwe voertuigen, met name personenauto's, nauwelijks zal bijdagen aan de fijnstof niveaus. In die zin is het niet echt effectief. De grootste emissies komen voort uit het bestaande wagenpark en dan met name de oudere vrachtwagens.

Het CPB twijfelt aan het effect van partikelfilters op oude wagens. 

,,VROM was niet in staat te zeggen hoeveel gram roet de filters tegenhouden,’’ zegt Annemiek Verrips van het CPB. ,,Daarom konden we niet zeggen hoe effectief de subsidieregeling is. Wellicht was het verstandig geweest om op kleinere schaal met de filters te experimenteren.’’

,,Je kan alles onderzoeken, maar soms moet je gewoon wat doen,’’ reageert woordvoerster Charlotte Menten van VROM op de beoordeling van het CPB. ,,De producenten hebben ons gegarandeerd dat de roetfilters de gevraagde reductie bereiken. TNO en de Duitse TÜV geven ook aan dat ze werken.’’

In de VS maakt de normgever geen onderscheid. De EPA-norm voor 'cars' ligt ongeveer tussen de Euro-waarden voor benzine en diesel. Dieselauto's zonder filter zouden daar toegelaten worden, maar ze werden zeer weinig verkocht. In de vehicle guide staan de twee dieselmodellen onderaan de lijst met Air Pollution Score.

Meerijden, niet alleen in het woon-werkverkeer

Deeltaxi, lijntaxi

Gelijkmatiger rijden

Een onevenredig groot deel van de emissies ontstaat tijdens het accelereren. Het is mogelijk en noodzakelijk om motorvoertuigen gelijkmatiger te laten rijden.

1. Betere doorstroming. Stoplichten veroorzaken veel afremmen en optrekken. Je kunt het verkeer op alle punten verbeteren, door de stoplichten uit te zetten en de kruispunten hierop in te richten (rijstroken voor het kruispunt versmallen, opstelruimte maken).
2. Verkeersdrempels moeten ook van de baan: slecht voor het milieu, hinderlijk voor fietsers en niet effectief voor de veiligheid.
3. Betere rijstijl. Dit is al enige tijd de opdracht van Het Nieuwe Rijden.

Milieudefensie geeft deze groene maatregelen-lijst.  [Baluw commentaar]

-  Stoppen met het aanleggen van meer en bredere wegen. Extra asfalt lijdt tot extra autoverkeer en dus tot meer uitlaatgassen.

[2012: Meer asfalt heft tekorten op en verbetert de doorstroming -lees dit. Maar de stagnerende bevolking en economie kunnen leiden tot minder autokilometers, dus we moeten oppassen dat we niet 'te veel, te laat' doen ]

- Het geld kan beter worden besteed aan het openbaar vervoer [Neen, ziehier]

- De dieselaccijns verhogen. Want waarom is een liter diesel zo’n 35 eurocent goedkoper dan een liter benzine, dat veel minder schadelijk is?

• [Zo'n verhoging treft ook de auto's met filter
• Alle vrachtwagens en 90% van de bestelwagens rijden op diesel. Met die voertuigen worden weinig pretkilometers gereden. De meeste ritten kunnen niet zomaar geschrapt of vervangen worden. Voor de logistieke sector en vele bedrijven betekent een accijnsverhoging dus een lastenverzwaring.
• Als de brandstofprijzen verder oplopen, kun je overwegen om de benzineaccijns te verlagen] 

- Ook moeten er verplichte roetfilters komen op diesel(vracht)auto’s.

[Kun je het geld (subsidie voor filters) niet beter besteden?

Nu is de subsidie er alleen voor nieuwe auto's (600 euro BPM-reductie). Oude diesels veroorzaken 90% van het fijn stof. Retrofitten (filter op oude dieselwagen monteren) is alleen mogelijk bij modellen vanaf 2000. Het kost  miljarden om de vrachtwagens en 1,8 mln personenauto's en bestelwagens te gaan filteren. De geschatte kosten per auto lopen overigens flink uiteen. Je moet het geheel van Euro-normen (onderbelicht in dit debat) dieselaccijns, houderschapsbelasting, BPM, kilometerheffing en eventuele subsidies beoordelen en wijzigen ]

- Maatregelen nemen die autorijden een eerlijkere prijs geven, zoals een spitsheffing en tolpoortjes. + De schone weggebruiker belonen met fiscale voordelen.

[Neen, de voorstellen voor dergelijke heffingen zijn ongeschikt, zie deze pagina]

- De prijsstijgingen van het OV binnen de perken houden.

[Dat zal veel schelen! Het openbaar vervoer moet eerst op de helling ziehier]

- Een maximumsnelheid van 80 km op stadssnelwegen. Daarmee kan de schadelijke uitstoot van auto’s met 20 procent worden beperkt. Ook nuttig: een snelheidsbegrenzer op bestelauto’s.

[Zie De 80-kilometerzones ]

- Innovaties voor en gebruik van schonere motoren en brandstoffen stimuleren.

[2012: Alleen zonder geldverspilling en marktverstoring en lees dit over biobrandstoffen ]

- Een einde maken aan de belachelijk goedkope vliegtickets. Vliegen is met afstand de vuilste wijze van vervoer. Toch zit op tickets geen BTW of een milieuheffing en op kerosine geen accijns.

[Vliegen is openbaar vervoer. En de vuilheid hangt sterk af van de bezettingsgraad; liever een vol vliegtuig dan een lege streekbus.]

Bespreking van het onderzoek

Luchtwegaandoeningen bij kinderen in verband met luchtverontreiniging **

Op negen basisscholen werd de relatie bekeken tussen verkeers-intensiteiten en de afstand tussen woning en snelweg, en een aantal klachten (vragenlijst door ouders ingevuld).

"Het LUKIL onderzoek toont geen significant verband aan tussen de intensiteit van het licht dan wel zwaar verkeer, respectievelijk verkeersgerelateerde luchtverontreiniging enerzijds en luchtwegsymptomen anderzijds. Deze resultaten zijn in tegenspraak met () eerdere onderzoeken."

De onderzoekers suggereren dat dit te wijten kan zijn aan de grotere populatie in de 2 eerdere onderzoeken. Vervolgens: "Wanneer de gemiddelde OR berekend worden over de drie studies samen, zijn er significante verbanden voor de relaties tussen piepen, en jeukende huiduitslag en het zware verkeer. Hoog blootgestelde kinderen aan zwaar verkeer vertonen meer piepen op de borst en jeukende huiduitslag."

De statistiek staan voor niets.

Uitleg OR: De odds ratio’s geven steeds het verschil aan in gezondheidsparameters tussen de meest en de minst blootgestelde groep. Het geeft de kans weer dat een bepaald symptoom wordt waargenomen bij een hoog blootgesteld kind ten opzichte van een laag blootgesteld kind. Een OR lager dan 1 betekent dat de hoogblootgestelde een kleinere kans heeft op het krijgen van het symptoom.

In het overzicht van ORs van alle onderzoeken staan waarden tussen 0,20 en 1,81. Ofwel: men vindt kleine positieve en negatieve correlaties tussen belasting en symptomen. Zoiets is hooguit een reden voor meer onderzoek, en zeker geen relevante aanwijzing voor verkeersgerelateerde symptomen.

** Haitske Graveland en Willeke Rensen , dec. 2005

Wetenschapswinkel Biologie en Institute for Risk Assessment Sciences,  Universiteit Utrecht.

Over vrijwel alle aspecten van fijn stof bestaat onduidelijkheid: de oorsprong (hoeveel komt van banden/slijtage), verspreiding (hoeveel komt uit Duitsland), samenstelling, effecten (welke fracties zijn het meest schadelijk), bestrijding, meetmethoden. Een voorbeld:

In het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit wordt PM10 [fijn stof] gemeten met een zogenaamde Low Volume aanzuigconfiguratie. Uit onderzoek is gebleken dat deze methode op systematische wijze de ermee gemeten stofconcentraties onderschat ten opzichte van referentiemethoden (bijvoorbeeld High Volume aanzuigconfiguratie). Alle PM10 meetgegevens in deze rapportage zijn met een correctiefactor van 1.33 vermenigvuldigd om voor deze onderschatting te corrigeren.

Het binnenklimaat is misschien slechter dan de buitenlucht.

De metingen geven lagere waarden dan de berekeningen (op grond van aantallen voertuigen, emissiefactoren e.a.), hierdoor b/lijken de overschrijdingen minder vaak voor te komen.

Veel vuil komt van de zeescheepvaart en dat vind je niet goed terug op de milieukaarten.